|
Dz.U. 2002 nr 113 poz. 988,
zm.Dz. U. z 2003 Nr
192, poz. 1875
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu
z dnia 1 lipca 2002 r.
w sprawie praktycznej nauki zawodu.
Na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o
systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r.
Nr 28, poz. 153 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759 i Nr 162, poz.
1126, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19, poz. 239, Nr 48, poz. 550, Nr 104, poz.
1104, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320, z 2001 r. Nr 111, poz. 1194 i Nr
144, poz. 1615 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 362 i Nr 113, poz. 984) zarządza się,
co następuje:
§ 1. Rozporządzenie określa warunki i tryb organizowania praktycznej nauki
zawodu w warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych i szkolnych gospodarstwach
pomocniczych, placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia
praktycznego, u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwa rolnych oraz
kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i
przysługujące im uprawnienia.
§ 2. 1. Rozporządzenie stosuje się do uczniów i słuchaczy, zwanych dalej
"uczniami", publicznych szkół ponadgimnazjalnych i szkół ponadpodstawowych
prowadzących kształcenie zawodowe, zwanych dalej "szkołami".
2. Rozporządzenie stosuje się odpowiednio do młodocianych pracowników, zwanych
dalej "młodocianymi", odbywających praktyczną naukę zawodu w ramach
przygotowania zawodowego.
§ 3. 1. Praktyczna nauka zawodu uczniów jest organizowana przez szkołę.
2. Praktyczna nauka zawodu młodocianych jest organizowana przez pracodawcę,
który zawarł z nimi umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego.
§ 4. 1. Praktyczna nauka zawodu jest organizowana w formie zajęć praktycznych i
praktyk zawodowych.
2. Zajęcia praktyczne organizuje się dla uczniów i młodocianych w celu
opanowania przez nich umiejętności zawodowych, niezbędnych do podjęcia pracy w
danym zawodzie.
3. Praktyki zawodowe organizuje się dla uczniów w celu zastosowania i
pogłębienia zdobytej wiedzy i umiejętności zawodowych w rzeczywistych warunkach
pracy.
4. Praktyki zawodowe uczniów mogą być organizowane w czasie całego roku
szkolnego, w tym również w okresie ferii letnich.
5. W przypadku organizowania praktyk zawodowych w okresie ferii letnich
odpowiedniemu skróceniu ulega czas trwania zajęć dydaktyczno-wychowawczych dla
uczniów odbywających te praktyki.
6. Zakres wiadomości i umiejętności nabywanych przez uczniów na zajęciach
praktycznych i praktykach zawodowych oraz wymiar godzin tych zajęć i praktyk
określa program nauczania dla danego zawodu.
§ 5. 1. Dobowy wymiar godzin zajęć praktycznej nauki zawodu uczniów w wieku do
lat 16 nie może przekraczać 6 godzin, a uczniów w wieku powyżej 16 lat - 8
godzin.
2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się możliwość przedłużenia
dobowego wymiaru godzin zajęć praktycznej nauki zawodu dla uczniów w wieku
powyżej 18 lat, nie dłużej jednak niż do 12 godzin, przy zachowaniu tygodniowego
wymiaru godzin zajęć edukacyjnych, określonych w ramowym planie nauczania.
Przedłużenie dobowego wymiaru godzin zajęć praktycznej nauki zawodu jest możliwe
tylko u tych pracodawców albo w tych indywidualnych gospodarstwach rolnych,
gdzie przedłużony dobowy wymiar czasu pracy wynika z rodzaju pracy lub jej
organizacji.
3. Praktyczna nauka zawodu może być organizowana w systemie zmianowym, z tym że
w przypadku uczniów w wieku poniżej 18 lat nie może wypadać w porze nocnej.
4. Praktyczna nauka zawodu na statkach morskich i żeglugi śródlądowej może być
realizowana poprzez pełnienie wacht.
§ 6. 1. Praktyczna nauka zawodu uczniów i młodocianych jest prowadzona
indywidualnie lub w grupach. Liczba uczniów lub młodocianych w grupie powinna
umożliwiać realizację programu nauczania dla danego zawodu i uwzględniać
specyfikę nauczanego zawodu, przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy oraz
przepisy w sprawie prac wzbronionych młodocianym, a także warunki lokalowe i
techniczne w miejscu odbywania praktycznej nauki zawodu.
2. Podziału uczniów lub młodocianych na grupy dokonuje odpowiednio dyrektor
szkoły lub pracodawca, o którym mowa w § 3 ust. 2, w porozumieniu z podmiotem
przyjmującym odpowiednio uczniów lub młodocianych na praktyczną naukę zawodu.
§ 7. 1. Umowę o praktyczną naukę zawodu organizowaną poza daną szkołą, zwaną
dalej "umową", zawiera dyrektor szkoły z podmiotem przyjmującym uczniów na
praktyczną naukę zawodu.
2. Umowę zawiera się w terminie umożliwiającym realizację programu praktycznej
nauki zawodu.
3. Umowa określa:
1) nazwę i adres podmiotu przyjmującego uczniów na praktyczną naukę zawodu oraz
miejsce jej odbywania,
2) nazwę i adres szkoły kierującej uczniów na praktyczną naukę zawodu,
3) zawód, w którym prowadzona będzie praktyczna nauka zawodu,
4) nazwę i numer realizowanego programu nauczania dla danego zawodu,
5) listę uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu, z podziałem na grupy,
6) formę praktycznej nauki zawodu (zajęcia praktyczne lub praktykę zawodową) i
jej zakres,
7) terminy rozpoczęcia i zakończenia praktycznej nauki zawodu,
8) prawa i obowiązki stron umowy, ze szczególnym uwzględnieniem praw i
obowiązków określonych w § 8,
9) sposób ponoszenia przez strony umowy kosztów realizacji praktycznej nauki
zawodu wraz z kalkulacją tych kosztów, z uwzględnieniem § 9,
10) dodatkowe ustalenia stron umowy, związane z odbywaniem praktycznej nauki
zawodu.
4. Pracodawca, o którym mowa w § 3 ust. 2, zawiera z innym podmiotem
przyjmującym młodocianego na praktyczną naukę zawodu umowę o zorganizowanie dla
młodocianego zajęć uzupełniających z zakresu praktycznej nauki zawodu
nierealizowanych u tego pracodawcy. Do umowy tej stosuje się odpowiednio
przepisy ust. 3.
§ 8. 1. Szkoła kierująca uczniów na praktyczną naukę zawodu:
1) nadzoruje realizację programu praktycznej nauki zawodu,
2) współpracuje z podmiotem przyjmującym uczniów na praktyczną naukę zawodu,
3) zapewnia ubezpieczenie uczniów od następstw nieszczęśliwych wypadków,
4) akceptuje wyznaczonych instruktorów praktycznej nauki zawodu i opiekunów
praktyk zawodowych, o których mowa w ust. 2 pkt 2, lub wyznacza do prowadzenia
praktycznej nauki zawodu nauczycieli praktycznej nauki zawodu, zwanych dalej
"nauczycielami",
5) zwraca uczniom odbywającym praktyczną naukę zawodu w miejscowościach poza ich
miejscem zamieszkania i poza siedzibą szkoły, mającym możliwość codziennego
powrotu do miejsca zamieszkania lub siedziby szkoły, równowartość kosztów
przejazdów środkami komunikacji publicznej, z uwzględnieniem ulg przysługujących
uczniom,
6) zapewnia uczniom odbywającym praktyczną naukę zawodu w miejscowościach poza
siedzibą szkoły, do których codzienny dojazd nie jest możliwy, nieodpłatne
zakwaterowanie i opiekę oraz ryczałt na wyżywienie w wysokości nie niższej niż
40% diety przysługującej pracownikowi z tytułu podróży służbowej na obszarze
kraju,
7) przygotowuje kalkulację ponoszonych przez szkołę kosztów realizacji
praktycznej nauki zawodu, w ramach przyznanych przez organ prowadzący środków
finansowych.
2. Podmioty przyjmujące uczniów lub młodocianych na praktyczną naukę zawodu:
1) zapewniają warunki materialne do realizacji praktycznej nauki zawodu, a w
szczególności:
a) stanowiska szkoleniowe wyposażone w niezbędne urządzenia, sprzęt, narzędzia,
materiały i dokumentację techniczną, uwzględniające wymagania bezpieczeństwa i
higieny pracy,
b) odzież, obuwie robocze i środki ochrony indywidualnej oraz środki higieny
osobistej przysługujące na danym stanowisku pracy pracownikom, zgodnie z
odrębnymi przepisami,
c) pomieszczenia do przechowywania odzieży i obuwia roboczego oraz środków
ochrony indywidualnej,
d) nieodpłatne posiłki profilaktyczne i napoje przysługujące pracownikom na
danym stanowisku pracy, zgodnie z odrębnymi przepisami,
e) dostęp do urządzeń higieniczno-sanitarnych oraz pomieszczeń
socjalno-bytowych,
2) wyznaczają odpowiednio nauczycieli, instruktorów praktycznej nauki zawodu
oraz opiekunów praktyk zawodowych, o których mowa w § 10 i 11,
3) zapoznają uczniów lub młodocianych z organizacją pracy, regulaminem pracy, w
szczególności w zakresie przestrzegania porządku i dyscypliny pracy, oraz z
przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy,
4) nadzorują przebieg praktycznej nauki zawodu,
5) sporządzają, w razie wypadku podczas praktycznej nauki zawodu, dokumentację
powypadkową,
6) współpracują ze szkołą lub z pracodawcą, o którym mowa w § 3 ust. 2,
7) powiadamiają szkołę lub pracodawcę, o którym mowa w § 3 ust. 2, o naruszeniu
przez ucznia lub młodocianego regulaminu pracy,
8) zapewniają uczniom odbywającym praktykę zawodową na polskich statkach
morskich, bez względu na strefę pływania, dodatek dewizowy na zasadach
obowiązujących u danego armatora,
9) zapewniają uczniom odbywającym praktykę zawodową na polskich statkach
morskich, wyokrętowanym ze statku za granicą wskutek wypadku lub choroby,
świadczenia na zasadach określonych dla członków załóg tych statków.
§ 9. 1. Organy prowadzące szkoły, które organizują praktyczną naukę zawodu poza
szkołą, zapewniają środki finansowe umożliwiające uczniom odbycie praktycznej
nauki zawodu.
2. Środki finansowe, o których mowa w ust. 1, są przeznaczone na:
1) refundowanie pracodawcom wynagrodzenia instruktorów praktycznej nauki zawodu,
o których mowa w § 10 ust. 2 pkt 1, prowadzących zajęcia praktyczne z uczniami -
do wysokości minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela
kontraktowego posiadającego dyplom ukończenia kolegium nauczycielskiego,
określonej w odrębnych przepisach,
2) refundowanie pracodawcom dodatku szkoleniowego dla instruktorów praktycznej
nauki zawodu, o których mowa w § 10 ust. 2 pkt 2, prowadzących zajęcia
praktyczne z uczniami - w wysokości nie niższej niż 10% przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku
w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego, zwanego dalej "przeciętnym wynagrodzeniem"; dodatek szkoleniowy
ustala i wypłaca pracodawca,
3) refundowanie pracodawcom kosztów odzieży i obuwia roboczego oraz środków
ochrony indywidualnej, niezbędnych na danym stanowisku szkoleniowym,
przydzielonych uczniom na okres zajęć praktycznych prowadzonych u pracodawcy w
danym roku szkolnym - do wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia,
4) refundowanie pracodawcom dodatku dewizowego i świadczeń, o których mowa w § 8
ust. 2 pkt 8 i 9.
§ 10. 1. Zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele.
2. Zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych
gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić:
1) pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub
młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywana w tygodniowym wymiarze
godzin przewidzianym dla nauczycieli, określonym w odrębnych przepisach,
2) pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące
indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z
uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w
tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach
obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy
- zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu".
3. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 1, powinni
posiadać kwalifikacje wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach.
4. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni
posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w
zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie
pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych przepisach, lub
ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych przepisów,
którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie
co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin
praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs
pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki
zawodu, z zastrzeżeniem ust. 5.
Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni
posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, i
przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli, określone w odrębnych
przepisach, lub ukończony kurs pedagogiczny, organizowany na podstawie odrębnych
przepisów, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i
obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i
metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, z zastrzeżeniem ust. 5.
5. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2,
niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne
lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:
1) świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej albo świadectwo
ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub
policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą
nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać,
lub
2) świadectwo dojrzałości liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego
lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni
staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
3) świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego,
technikum kształcącego w innym zawodzie niż ten, którego będą nauczać, lub
średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny
w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym
zawodzie nabyty po uzyskaniu tytułu zawodowego, lub
4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla
zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym
zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na
innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w
zawodzie, którego będą nauczać.
Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2,
niemający tytułu mistrza w zawodzie powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne
lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz:
1) świadectwo dojrzałości technikum lub szkoły równorzędnej albo świadectwo
ukończenia szkoły policealnej lub dyplom ukończenia szkoły pomaturalnej lub
policealnej i tytuł zawodowy w zawodzie pokrewnym do zawodu, którego będą
nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać,
lub
2) świadectwo dojrzałości liceum zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego
lub równorzędny w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej czteroletni
staż pracy w tym zawodzie, lub
3) świadectwo dojrzałości liceum ogólnokształcącego, liceum technicznego lub
średniego studium zawodowego i tytuł robotnika wykwalifikowanego lub równorzędny
w zawodzie, którego będą nauczać, oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w tym
zawodzie, lub
4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla
zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym
zawodzie lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności)
oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.
§ 11. 1. Praktyki zawodowe organizowane u pracodawców lub w indywidualnych
gospodarstwach rolnych są prowadzone pod kierunkiem opiekunów praktyk
zawodowych, którymi mogą być pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy
albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne.
2. Opiekunowie praktyk zawodowych powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne
lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w § 10 ust. 4.
3. Praktyki zawodowe organizowane w innych podmiotach niż wymienione w ust. 1 są
prowadzone pod kierunkiem nauczycieli.
§ 12. 1. Pracodawca, u którego odbywa praktykę zawodową mniej niż 30 uczniów,
może zwolnić częściowo opiekuna praktyk zawodowych od świadczenia pracy
wynikającej z podstawowej umowy o pracę, a pracodawca, u którego odbywa praktykę
zawodową 30 uczniów lub więcej - może zwolnić całkowicie opiekuna praktyk
zawodowych od świadczenia pracy. Za czas częściowego lub całkowitego zwolnienia
od świadczenia pracy opiekunowi praktyk zawodowych przysługuje wynagrodzenie
miesięczne, obliczone jak za urlop wypoczynkowy.
2. W zależności od warunków i specyfiki działalności prowadzonej przez
pracodawcę może on całkowicie zwolnić od świadczenia pracy opiekuna praktyk
zawodowych, w przypadku gdy praktykę zawodową odbywa mniej niż 30 uczniów.
3. W przypadku gdy opiekun praktyk zawodowych nie został zwolniony od
świadczenia pracy, pracodawca ustala i wypłaca opiekunowi praktyk zawodowych
dodatek szkoleniowy w wysokości nie niższej niż 10% przeciętnego wynagrodzenia.
4. Opiekun praktyk zawodowych może otrzymać od pracodawcy za okres prowadzenia
praktyk zawodowych premię w wysokości nie niższej niż 10% przeciętnego
wynagrodzenia.
5. Do opiekunów praktyk zawodowych prowadzonych na polskich statkach morskich
stosuje się przepisy ust. 1, 2 i 4.
6. Opiekunowi praktyki zawodowej prowadzonej na polskim statku morskim, dla
którego opieka nad uczniami stanowi podstawowe zajęcie, bez względu na strefę
pływania, przysługuje dodatek dewizowy w wysokości przewidzianej u danego
armatora dla stanowiska oficera wachtowego.
7. Opiekunowi praktyki zawodowej prowadzonej na polskim statku morskim, dla
którego opieka nad uczniami stanowi dodatkowe zajęcie, przysługuje dodatek w
wysokości określonej w ust. 3.
8. Dodatki i premie, o których mowa w ust. 3, 4 i 7, są refundowane pracodawcom
z Funduszu Pracy, na warunkach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
§ 13. Opiekunowie praktyk zawodowych, którzy w dniu wejścia w życie
rozporządzenia nie posiadają przygotowania pedagogicznego i nie ukończyli kursu
pedagogicznego, o których mowa w § 10 ust. 4, mogą pełnić tę funkcję nie dłużej
niż do dnia 31 sierpnia 2003 r., chyba że do tego dnia uzyskają to przygotowanie
lub ukończą ten kurs.
§ 14. Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w
sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków
podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę
zawodu (Dz. U. Nr 97, poz. 479 i z 1994 r. Nr 130, poz. 648).
§ 15. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2002 r.
[hotelarze.pl ] |
